DRUŠTVENA FORMACIJA I ČOVEK: HOMO OECONOMICUS ILI TRÄGER

Miloš Milić

Klasična ekonomija je zasnovana na jednoj vrsti ‘naivne’ antropologije, koja barata konceptom ‘sfere potreba’ (Hegelov pojam) ‘građanskog društva’, kao regulatorom (i izvorom) vrednosti razmene. Potrebe su, naravno, predstavljene kao individualne i kao merljive. Subjekti, kao nosioci potreba i stoga osnova ekonomske teorije, predstavljaju homo oeconomicus-e: “područje ekonomskih fenomena je tako zasnovano, na svom početku kao i na svome kraju (tj. time što proizvode ljudi, i što proizvode za svoje potrebe – prim. M.M.), na cjelini ljudskih jedinki”.[1] Ovaj način utemeljivanja ekonomskih fenomena, po Altiseru, nalazi se u “neposrednom i izravnom odnosu” s ideološkom antrolopogijom, koja je i osnova humanizma. Čovek je specifikovan kao životinja s razumom (animal rationale) i govorom (animal loquax), koja se smeje (ridens) i bavi politikom (politicum), nakon čega se pokazuje i kao subjekat potreba – homo oeconomicus. Cela ta ideološka konstrukcija obezbeđuje ekonomičnost ekonomije – budući da se iz tog polja ekonomija predstavlja kao datost, očiglednost jedne specifikacije čoveka-subjekta. Klasična ekonomija je svoje funkcionisanje mogla da predstavlja kao najracionalniji poredak upravo zato što se nadovezivala na već postojeće moralne i religijske postavke antropologije; ista logika stoji i danas u pitanjima ekonomije.[2] Štaviše, upravo je ova antropološka ideologija ono što omogućava klasičnoj (i savremenoj) buržoaskoj ekonomiji da se postavlja kao vanvremenska, kao logika inherentna ljudskim odnosima – kao neistorijska kategorija, s obzirom da se temelji na antropološkoj ideji da su svi subjekti jednako subjekti potreba; na taj način  je moguće apstrahovati njihovu sveukupnost, i preći na tretiranje ekonomskih fenomena kao zauvek datih i suštinskih.

Continue reading “DRUŠTVENA FORMACIJA I ČOVEK: HOMO OECONOMICUS ILI TRÄGER”

INTERVJU: WILLIAM IZARRA

uradili: 11. teza i Lucija Gusić

Teza: Predstavite se ukratko – vaše dosadašnje djelovanje, funkcije, politički put do danas.

Izarra: Ja sam organizator centra za ideološko formiranje koje ima za cilj stvoriti ideološku i revolucionarnu svijest.

T: Ako možete ukratko opisati procese koji su u tijeku u Venezueli, koji su glavni temelji Chavezove politike, koji je njezin cilj i suština.

Continue reading “INTERVJU: WILLIAM IZARRA”

11. teza Nr 4

Klik na naslovnicu – preuzimanje u pdf formatu

Od izlaska posljednjeg broja 11. teze ponovo je proteklo skoro 12 mjeseci i taj godišnji ritam koji si od samog početka spontano zadajemo lagano se pretvara u našu rutinu. Godišnji vremenski intervali koji razdvajaju dva broja ovog časopisa i zbog same dužine svakako otežavaju kontinuiranu interakciju čitatelja i 11. teze, no ipak nisu ono što bi nas najviše trebalo mučiti. Bitno obilježje nekog godišnjaka svakako bi trebalo biti i to da u svom sadržaju obuhvaća cjelogodišnji rad njegovih tvoraca. Takvo što tek se uvjetno, u smislu da su naši tekstovi nužno inficirani onim što smo radili tijekom godine, može primjeniti na 11.Tezu.

Continue reading “11. teza Nr 4”